Top

Dit kun je doen tegen schermverslaving

Vergaderen, appen, netflixen: we zijn onlosmakelijk verbonden met onze laptops en telefoons. Dat onze beeldschermtijd toeneemt, is onvermijdelijk. Maar hoe zorgen we ervoor dat het turen naar schermen geen verslaving wordt?

 

“Een smartphoneverslaving spreekt net als een cocaïneverslaving het beloningscentrum in de hersenen aan”, zegt Paul Jansen, oprichter van AfkickkliniekWijzer.nl. En net als andere gedragsverslavingen kan schermverslaving leiden tot afkickverschijnselen en zelfs opnames in een kliniek.

Bij de meesten komt het niet zo ver, maar spelen wel problemen zoals afleiding van werk, overprikkeling of gezondheidsproblemen zoals oogklachten. Wanneer je echt schermverslaafd bent, is volgens Jansen lastig te zeggen. Het is een relatief nieuw probleem en onderzoekers hanteren verschillende definities. “Maar over het algemeen is dat als je echt niet zonder kan en afkickverschijnselen ervaart als je niet bij je smartphone kan.”

Of je nou echt veel overlast ervaart of gewoon iets minder op je telefoon wil zitten: met deze tips wapen je je tegen een overkill aan schermtijd.

1. Breng de schermtijd in kaart

“Er zijn tegenwoordig wel tools om je schermgedrag aan te pakken”, zegt Jansen. Zo zijn er steeds meer standaardopties op laptops, smartphones en in browsers die laten zien wat je schermtijd is. Voor wie het nog rigoureuzer wil aanpakken is er de Pavlok, een soort armband die een schokje geeft als je langer online bent dan je ingestelde schermtijd.

Pas als je je bewust wordt van je gedrag, kun je dat gedrag veranderen. “En het is belangrijk om dat bewustzijn te houden, als je dat ook wil volhouden.”

“Net als bij roken denk je dat je er zelf voor kiest om op je telefoon te zitten.”

Rens van der Vorst, technofilosoof

2. Verhoog de drempel

“Net als bij roken denk je dat je er zelf voor kiest om op je telefoon te zitten”, zegt Rens van der Vorst, technofilosoof en auteur van het boek Appen is het nieuwe roken. “Maar apps zijn ontworpen om zo verslavend mogelijk te werken.”

Wat kunnen we leren van de geschiedenis van roken om beter om te gaan met onze telefoon? Waar rokers eerst als daders werden weggezet, lopen er nu rechtszaken tegen de tabaksindustrie. Zo moet je ook smartphonegebruikers niet straffen, maar een helpende omgeving creëren. “Ik ben een groot voorstander van appvrije ruimtes, bijvoorbeeld in bioscopen of speciale treincoupés”, aldus Van der Vorst.

“Voor de smartphone er was, deed niemand aan food porn.”

Rens van der Vorst, technofilosoof

Apps functioneren belonend en spelen in op gemak. “Voor de smartphone er was, deed niemand aan food porn. Dan moest je een camera meenemen naar het restaurant, die thuis aan je laptop koppelen en uploaden.” Maak je telefoongebruik minder makkelijk en aantrekkelijk: stop ‘m achter een ritsje, leg ‘m in een andere kamer, schakel notificaties uit of zet je telefoon op grayscale (alleen grijstinten).

3. Kies de juiste apps

De belonende werking van apps kan je ook in je voordeel gebruiken. “Het is een beetje meta, maar je kunt apps downloaden die helpen om andere apps minder te gebruiken”, zegt Van der Vorst. Een voorbeeld is Forest, waarmee je een bosje laat groeien naarmate je je telefoon minder gebruikt.

4: Ga voor kwaliteit

Van der Vorst: “Bij roken is het natuurlijk duidelijk dat je dat minder moet doen. Bij schermtijd gaat het meer over hoe je dat moet doen.” En dat geldt zeker voor deze tijden waarin we nou eenmaal meer op onze schermen zijn aangewezen.

“Je kunt het beter zo goed mogelijk doen. Bijvoorbeeld door naar iets interessants te kijken waarvan je over vijf dagen nog weet dat je dat hebt gezien, in plaats van een grote blur aan TikTok-filmpjes.”

5. Zoek alternatieven

Schermtijd is een groot onderdeel van ons leven geworden, zegt ook Jansen van AfkickkliniekWijzer.nl. Toch adviseert hij om voor jezelf regels op te stellen als je merkt dat je het echt te veel vindt. “Zeg bijvoorbeeld: ik kijk maximaal een uur Netflix en daarna loop ik een rondje, pak ik een boek of ga ik mediteren. Zorg dat je toch genoeg andere dingen doet.”

6. Zet kleine stapjes

Met het oog op al deze tips, heeft Van der Vorst nog een overkoepelende tip: ga niet van alles naar niets. Het is juist de uitdaging om je apparaten met mate te gebruiken. “Dus doe niet meteen aan een digitale detox, maar maak kleine stapjes.”

Koop bijvoorbeeld een horloge, zodat je niet steeds op je telefoon kijkt voor de tijd. En lees ’s ochtends eerst de krant met een kop koffie, voor je je laptop openklapt. En als we straks weer in de kroeg of het restaurant zitten: pak niet meteen je telefoon zodra je naar de wc gaat. “En feliciteer jezelf daar dan ook mee als dat lukt.”

Bron: Nu.nl

Gebied(en):

  • Ambitie

Bron: Het Tsuru Team

Share